banner
نشریه پرشین گلف ژورنال تماس با ما بایگانی تفسیر سیاسی هفته در باره ما صفحه نخست
 

shahzadeh_BBC

مصاحبۀ شاهزاده رضا پهلوی با تلویزیون فارسی بی بی سی

نادر سلطانپور: سی سال از انقلاب ایران می گذرد، سی سالی که در آن نظام جمهوری اسلامی فراز و نشیب های فراوانی به خود دیده و سی سالی که در آن مخالفان و منتقدانش پراکنده در گوشه و کنار دنیا در گستره ای از طیف های سیاسی و با نگرش ها و خط مشی های مختلف، هنوز در تغییر و اصلاح این نظام می کوشند.[شاهزاده] رضا پهلوی فرزند آخرین پادشاه ایران از جمله مخالفانی است که می گوید:"زمان تغییر سیاسی در ایران فرا رسیده است." تغییری که باید نهایتا از راه های همه پرسی انجام شود.


نادر سلطانپور:[شاهزاده]رضا پهلوی! متشکرم. خوش آمدید به استودیوی ما!

شاهزاده رضا پهلوی:درود بر شما و درود بر هم میهنان عزیز و ضمن تبریک به تشکیلات جدید شما و آرزوی موفقیت برای شما و همکارانتان.

نادر سلطانپور:متشکرم. شما فعال سیاسی هستید، مسافرت زیاد می کنید، کنفرانس های خبری، کتاب می نویسید، اصولا شما خودتونو نمایندۀ چه میدونید؟

شاهزاده رضا پهلوی:ببینید، من فکر می کنم که با تجربه ای که این سه دهه ای که هم میهنانمون کسب کردن و با عینیتی که روبرو هستند، یعنی پس از سی سال حکومت، یک نظام باصطلاح مذهبی، واقعا نتیجه را در جایی فراتر داریم جستجو می کنیم. یعنی مخرج اشتراک نیروهای آزادی خواه، طرفدار حقوق بشر، طرفدار یک نظام دمکراتیک، امروز به این نتیجه مجموعا رسیدند که راه ایران در آینده بایست از طریق یک نظام پارلمانی، دمکراتیک و سکولار بدست بیاد.

نادر سلطانپور: ولی شما فعالیت هایتان را چگونه طبقه بندی می کنید؟

شاهزاده رضا پهلوی: خوب دقیقا فکر می کنم که امروز اهرم های اصلی مقاومتی که می تواند نهایتا برسد به مرحله ای که ما بتوانیم چنین تغییر واقعی و بنیادی داشته باشیم،برمی گرده به خود هم میهنامون و فعالین مختلف بخش های مختلف جامعه. البته در اینجا نیاز به کمک ها و هماهنگی های زیاد دارند، ارتباطات بیشتر در سطح جهانی دارند، و فکر می کنم در اینجا برای اینکه یک حمایت واقعی بتونه شکل بگیره و در جایی که بخصوص از طرفی حرف من به جهانیان این است که شما دیالوگ را با مردم ایران داشته باشید. و در اینجا لوازم این کار بایستی بنوعی فراهم بشه. تلاش من اساسا بیشتر بر این هست که، راه این ارتباطات را بیشتر بکنیم، مه هم میهنانمان نه فقط بین خودشون، بلکه در سطح جاهنی بتونن ارتباطاتی داشته باشند.

نادر سلطانپور: شما در پاریس گفتید که واقعا می خواهید که اپوزیسیون را متحد کنید، گرد هم بیاورید، چه قدم های ملموسی در این راه برداشتید؟

شاهزاده رضا پهلوی: خوب مسلما بین جریانات مختلف که فعال هستند در داخل، در خارج، دائم راجع به این مسائل صحبت می شه که چه پروژه های خاصی هست که در بخش های متعددی که در مملکت ما امروز اهرم های تغییر و یا فشار می تونن باشن در ارتباط با مسائل مختلف، چگونه بتوان به بهترین وجهی، این ها را توانمندتر کرد،حمایت کرد،چه هماهنگی هایی در خارج از کشور لازم هست، چه پروژه های مشترکی را می شه بر اساس آن کار کرد. البته در کل تصویر، مسئله تشخیص اولویت هاست . من فکر می کنم که برخورد سیاسی امروز هم میهنانمون بایست در درجه اول بر مبنای یک پروژۀ ملی ایی که نهایتا خواست اکثریت جامعه هست، در یک دید خیلی فرامسلکی، فراحزبی، فراعقیدتی، اول تعریف بشه.

نادر سلطانپور: در کتاب تازۀ شما، کتابی هست که البته بزبان فرانسه نوشته شده، هنوز به فارسی و انگلیسی[منتشر نشده]، اگر[نام کتاب] را به فارسی بگوییم "زمان یا ساعت تغییر"، تغییر برای چه دقیقا؟

شاهزاده رضا پهلوی:ببینید این[کتاب]بیشتر خطاب به جهانیان است که شما تا بحال گزینه ای که با آن سرو کار داشتید، یا دیپلماسی بود، یا با دیپلماسی برخورد احتمالا خشونت آمیز که هیچکدام از این دو، راه اصلی نیست. من تجویزکنندۀ آن چیزی هستم که اسمشو نامیدم"راه سوم"، یعنی در جایی که به هیچ وجهی به صلاح نه مملکت، و نه دنیای خارج هست که یک درگیری نظامی با [رژیم] ایران پیدا بکنند، و درجایی که دیپلماسی به هیچ نتیجه ای رسیده، یک راه بیشتر باقی نمی مونه و آنهم سرمایه گذاری بر روی خود مردم ایرن هست.

نادر سلطانپور:چه کار می شه کرد؟ با اون سرمایه گذاری روی مردم ایران؟

شاهزاده رضا پهلوی: بر می گرده به مسئلۀ توانمندی.ببینید با تمام تغییرات فاحشی که در سطح جهانی داشتیم، دستکم تو این دو دهۀ اخیر، از تمام باصطلاح انقلاب های مخملین[گرفته]، تا تغییراتی که از طریق نافرمانی های بدور از خشونت در خیلی از کشورهای جهان درز پیدا کرده، یکی از فاکتورهای اصلی اش این بود که جهانیان به چه شکلی تونستند فراتر از فقط موضع گیری های اصولی،راهکارهایی پیدا کنند که کمکی باشد در توانمند کردن این نیروهایی که در داخل آن کشورها در مقابل حکومت های سرکوبگر سروکار داشتند. تمام بخش اروپای شرقی آن زمان را در نظر بگیرید؛ فرض بفرمایید آفریقای جنوبی، فرض بفرمایید این دیکتاتوری های نظامی که در آمریکای لاتین بود.

نادر سلطانپور:منتها این را می دانید که هزینه های زیادی دارد.بخصوص در این چند سال گذشته دیدیم که در داخل ایران،حکومت فعالان حقوق بشری را دستگیر می کند، بعنوان براندازی نرم، که شما با غرب در تماس هستید و آنها را در واقع تحت فشار قرار می دهد. یعنی این هزینۀ زیادی دارد این براندازی نرم، این انقلاب مخملی که شما بدان اشاره کردید.

شاهزاده رضا پهلوی:البته آزادی که به هر حال هزینه دارد. اتفاقا تمام توش و توان من و توجه من در جهتی است که راهی را پیشنهاد بکنیم که مشروع ترین راه و کم هزینه ترین راه برای جامعۀ ما باشه برای تغییر.چون با سناریوهای متعددی سروکار داریم. به هر حال من فکر می کنم که بسیاری از فعالینی مه در داخل هستند که در حال حاضر بدون هیچ کمکی دارند در حال حاضر ازخودگذشتگی می کنند. این همه زنان ما، جوانان ما که دانسته می رن و در در مقابل این رژیم می ایستند، به علم به اینکه زندانی ممکنه بشن،شکنجه ممکنه بشن و حتی اعدام! این هزینه را دارند می پردازند. ما که می توانیم بکنیم این است که هزینه را کمتر بکنیم به جامعه وقتی که حمایت بیشتری بیاد و در واقع موازنۀ قدرت بیشتر بیفتد در کفۀ دست مردم تا عکسش.

نادر سلطانپور: شما که در پاریس بودید، مصاحبه ای داشتید، جمله ای گفتید که می خواهم این جمیه را با شما در میان بگذارم.[شما] گفتید:"تکلیف مشخص است، یا با این نظام هستید، یا با این نظام نیستید، اگر نیستید ، همه با هم در یک سنگر واحد باید بجنگیم". این با نظام هستید و یا نیستید، به نحوی، به نوعی همان صحبتی نیست که در داخل ایران می شنویم خودی یا غیر خودی؟ در واقع تقسیم می کنیم جناح ها را از همدیگر!

شاهزاده رضا پهلوی: بالاخره شما یا طرفدار دمکراسی و آزادی و حقوق بشر بر یک اساس سکولاریسم هستید و یا اعتقاد به یک نظام تئوکراسی دارید؟! فکر می کنم در این مورد کسانی که در عمل می دونن که مشکل در کجاست و ذات این رژیم و نهایتا برخوردی که با مردم خودش داره، و یا اهدافی که در جهان داره، با آنچه که تفکر مدرن، تفکر آزادی، تفکر تولرانس، پلولاریزم که اصلا تمام اصول و پایۀ دمکراسی هستند، جور در نمی آد. بهرحال فکر می کنم کسانی که در مقابله با آن قرار می گیرن، دراصل یک سنگر واحدی دارند. نمی گم اختلاف ایدئولوژیک نیست! البته که هست. نمی گم یک تفاوتهای سلیقه ممکنه وجود نداشته باشه. اما کلا کسانی که قبول دارند که بهترین فرم و مکانیسمی که می تونه مدافع حقوق جامعه باشه، امروز این رو باصطلاح در نظام های دمکراتیک پارلمانی جستجو می کنیم، در سطح جهان اینو نگاه بکنیم. البته مسئله ای را می شه به اش اضافه کرد. یعنی جدایی دین از حکومت بعنوان یکی از شرط های کلیدی برای اینکه یک حکومت دمکراتیک ممکن باشه، این را به تجربه در جهان امروز می بینیم یکی از خواسته های فکر می کنم کنسوئل، یعنی بسیاربیشتر جریانات فکری خانواده های مختلف سیاسی کشور ما هست. این یک نقطۀ عطفی است در یک نگاه مشترک به آینده. آنجا که اختلاف سلیقه هست، یک روند دمکراتیک باید تعیین کننده باشد، بهرحال رای گیری هست، انتحابات هست، رفراندوم هست که ابزار دمکراسی هستند.

نادر سلطانپور:دسته ای از مردم در ایران هستند که فکر می کننداصلاحات از درون می تونه این کار اونا رو جلو ببره و آنها این خودی و غیر خودی؛ یا، با ماهستی یا با ما نیستی، ممکنه اونها رو در کجا قرار بده؟

شاهزاده رضا پهلوی: ببینید، من فکر نمی کنم کسانی که در جهت اصلاحات فکر می کردند،نظرشون این بود از یک نظام تئوکراسی دفاع بکنند، اگر چنین چیزی بود که اصلا چه نیازی بود به انتخابات؟!یک نظام حکمی هست که میگه قانون خداست، همینه که هست! می خواهی بخواه، نمی خواهی نخواه!

نه! من فکر می کنم تلاش این بود که شاید بتوان به یه مقداری آزادی های بیشتری دست پیدا کرد بعنوان یک روند. منتها متوجه شدند اکثرا، که خاصیت این نظام، ماهیت این نظام، قوانینش اینه که اصلا هیچ فضایی امکان پذیر نمی کند که حتی شما بعنوان نماینده مجلس حق قانونگزاری ندارید، فقط می تونید یک مسئله را پیشنهاد بکنید به یم تعداد آدم غیر منتخبی که می تونند هر لحظه ای که می خوان هر تصمیمی می خوان، بگیرن. این نتیجه گیری است که فکر کنم دیدند که در قالب نظام مشکل است به نتیجه رسیدن.

نادر سلطانپور: آیا حاضرید با محمد خاتمی و یا محمود احمدی نژاد سر میز شام بنشینید؟ اگر بنشینید راجع به چه با آنها صحبت می کنید؟

شاهزاده رضا پهلوی:مسئله مگر آزادی انتخاب نیست؟ آیا حق انتخاب را یک شهروند تو مملکت خودش نباید داشته باشد در ارتباط با مملکت خودش؟

نادر سلطانپور:راجع به این مسئله با آنها صحبت می کنید؟

شاهزاده رضا پهلوی:[به آنها] میگم آیا  این حق انتخاب را حاضرین به مردم خودتون بدین، یا کماکان مردمو صغیر می پندارید و محتاج یک قیم؟ اول[به] این سوال جواب بدین. اگه جواب این سوال مثبت بود، اون موقع فکر می کنم یک دریچۀ دیالوگ واقعی ممکنه باز بشه!

نادر سلطانپور:[شاهزاده] رضا پهلوی! متشکرم از شما. ممنون!